New Page 1

سی نت | سینما شبکه

پرونده ویژه سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر

سایت سی نت

صفحه اول - اخبار - فیلم ها - نقد و یادداشت - ویدئو - هنرمندان - جدول فروش - نویسنده ها - جدول ارزشگذاری نویسندگان

پرسش و پاسخ   |  درباره ما   |   تماس با ما   |   تبلیغات  |   پیشخوان نشریات (جدید)

انتخاب رنگ پس زمینه صفحه:  Back-White Back-Orange Back-Green Back-Brown Back-Blue Back-Gray Back-Blue Back-Yellow

جستجوی      در    

جدیدترین مطالب

arrow  صدیقه کیانفر درگذشت

arrow  محمدعلی کشاورز در بیمارستان بستری است

arrow  جشنواره ونیز در موعد مقرر خود برگزار می‌شود/ اولین رویداد سینمایی که به خاطر کرونا لغو نشد

arrow  معرفی پروژه جدید نوید محمدزاده و پریناز ایزدیار/ پیش تولید فیلم مانی حقیقی آغاز شد

arrow  درخشش/ نگاهی به بازی‌های ژاله صامتی و پژمان جمشیدی در «زیرخاکی»

arrow  مستند Gcs3 (ضریب هوشیاری ۳) کلید خورد

arrow  عبدالرضا کاهانی: اگر مانعی نباشد لحظه‌ای برای نمایش آنلاین فیلم توقیفی «ارادتمند نازنین بهاره تینا» درنگ نمی‌کنم

arrow  جشنواره کن 2020 قطعا برگزار نمی‌شود

arrow  بازگشایی سینماها از عید فطر داوطلبانه است/ اولویت با فیلم‌های متوقف‌شده بهمن ماه است

arrow  جشن سالانه خانه سینما در آستانه لغو شدن/ اسعدیان: حتی داوری آنلاین هم ایده خوبی نیست

 

پربیننده ترین  مطالب هفته اخیر

  New Page 1 New Page 1

فروش فیلم های روی پرده

:: به تومان ::

>> جدول کامل  -  فروش سال 1398

New Page 1 New Page 1

تولیدات جدید

پسرکشی

پسرکشی (محمدهادی کریمی)

بازیگران: ژاله صامتی، آرمان درویش، بهاره کیان افشار، نسیم ادبی، فرخ نعمتی، گلوریا هاردی، صحرا اسداللهی، زینب قادری، لیلا اوتادی، لیلا زارع با معرفی شهناز نصرتی و سهیل قاصدی

شین

شین (میثم کزازی)

بازیگران: جمشید هاشم پور، شهاب حسینی، محمود پاک نیت، غزاله نظر، آتش تقی پور و فاطمه شکری

لباس شخصی

لباس شخصی (امیرعباس ربیعی)

بازیگران: مهدی نصرتی، توماج دانش بهزادی، مجید پتکی، میلاد افواج، عماد درویشی، مهیار شاپوری، احمد لشینی، شهاب بهرامی، روزبه رئوفی، کیوان محمود نژاد، نجلا نظریان و ماه‌منیر بیطاری

ریست (تعارض)

ریست (تعارض) (محمدرضا لطفی)

بازیگران: رضا بهبودی، سودابه بیضایی، محمد صدیقی مهر، پریسا محمدی، حامد رحیمی نصر و رقیه افشین پور

دشمنان

دشمنان (علی درخشنده)

بازیگران: رویا افشار، ندا جبرئیلی، مسعود دلخواه، قربان نجفی، علی بی غم، سینوهه دانشمند، توران یاقوتی و سعید آرمند و...

پدران

پدران (سالم صلواتی)

بازیگران: علیرضا ثانی‌فر، هدایت هاشمی، گلاره عباسی، مهشید ناصری، کیوان پرمر، مهدخت مولایی، نوید لایقی، سارینا ترقی، یوسف یزدانی، مرتضی خانجانی، شیدا مودب، سعید پورشعبانی و سعید باغبان

مردن در آب مطهر

مردن در آب مطهر (نوید محمودی)

بازیگران: علی شادمان، ندا جبرائیلی، متین حیدرنیا ، صدف عسگری، سوگل خلیق، علی‌رضا آرا، امیررضا رنجبران، خیام وقار، پیمان مقدمی، مهتاب جعفری، فرید اسحاقی، فاطمه شکری، محیا رضایی، فاطمه میرزایی و علی‌رضا مهران

قصیده گاو سفید

قصیده گاو سفید (بهتاش صناعی ها)

بازیگران: مریم مقدم، علیرضا ثانی‌فر، آوین پوررئوفی، پوریا رحیمی‌سام و لیلی فرهادپور، فرید قبادی، سوده ازقندی، امیر شریعت، ماهور احمدی، محمد حیدری، زهرا پرهون، ابراهیم گله دارزاده، سمیه برجی، مهدی پیله‌وری، ماندانا معزی پور، سمکو روشنی، ساچلی تاجبخش

سینما شهر قصه

سینما شهر قصه (کیوان علیمحمدی، علی اکبر حیدری)

بازیگران: حامد کمیلی، بابک کریمی، آناهیتا درگاهی، فرخ‌ نعمتی، حمیدرضا پگاه، علی اوجی و با هنرمندی جمشید مشایخی و هدیه تهرانی

سه کام حبس

سه کام حبس (سامان سالور)

بازیگران: محسن تنابنده، پریناز ایزدیار، سمیرا حسن‌پور، متین ستوده، محمود نظرعلیان، یداله شادمانی، محمد اشکان فر، علیرضا مهران

>>  مشاهده لیست کامل تولیدات جدید

سینما شبکه (سی نت)  >> اخبار و مطالب  >> مشاهده متن اخبار

خانه‌ای بر گور فرزند / یادداشت سحر عصر آزاد بر فیلم "خانه پدری"

:: 28 شهریور 1391  10:31:55 AM  ::

مهدی هاشمی در نمایی از فیلم

مهدی هاشمی در نمایی از فیلم "خانه پدری"

 

سینما شبکه (سی نت): «خانه پدری» جدیدترین فیلم کیانوش عیاری است که نگاه تیزبین و جزئی‌نگرانه این فیلمساز مؤلف را به موقعیت زن در ایران معاصر ثبت کرده است.

اگر عیاری با فیلم‌هایی مثل «آن سوی آتش»، «شبح کژدم»، «آبادانی‌ها»، «بودن یا نبودن» و ... برای مخاطب خاص سینما ماندگار شد، مجموعه‌های «خانه به خانه»، «هزاران چشم» و «روزگار قریب» او را با مخاطب تلویزیونی پیوندی ماندگار داد.

مخاطبی که شاید نداند او مستند ماندگار «تازه‌نفس‌ها» را به عنوان یک سند تاریخی از انقلاب و انقلابیون و تهران سال 58-57 ساخته و بعد از سال 77 فیلم‌هایش اکران عمومی نشده‌اند. «سفره ایرانی»، «بیدار شو آرزو» و «خانه پدری» فیلم‌هایی هستند که نشان می‌دهند کیانوش عیاری دهه هشتاد در سینمای ایران تداوم حضور داشته اما به نمایش درنیامدن فیلم‌ها این تداوم حضور را خدشه‌دار کرده است.

عیاری از آن دسته فیلمسازانی است که می‌توان با خیال راحت لقب فیلمساز مؤلف را به او داد و نگران تطابق تعاریف فیلمساز مؤلف با شمایل و سبک کاری او نشد چراکه او خود از معدود الگوهای موجود برای فیلمساز مؤلف است.

نه اینکه قصه‌ها و مضامین او به جهت ذات و اصالت ایرانی و اینجایی باشند چراکه اتفاقاً عیاری نگاهی همه‌جانبه به ادبیات و سینمای جهان دارد و اقتباس او در فیلم‌ها و مجموعه‌هایش این وجه را پررنگ می‌کند. در واقع ویژگی برجسته او این است که می‌تواند هر قصه، مضمون و مفهومی را آنچنان از فیلتر ذهنی‌اش عبور داده و مال خود کند که اثر اولیه در مقابل تصویر ذهنی او رنگ ببازد.

چه وقتی به قصه‌های جهانی ریموند کارور می‌پردازد چه وقتی قصه نوجوانانه اریش کستنر را محور کارش قرار می‌دهد، حتی فیلم معروف سینمای نئورئالیسم وقتی از زاویه نگاه عیاری به تصویر درمی آید دیگر نسبت مستقیمی با اثر اولیه ندارند.

در واقع فیلم‌های او آنچنان همه‌جانبه، واقعگرا و متکی بر جزئیات هستند و مخاطب را تسخیر می‌کنند که مخاطب خواه‌ ناخواه سابقه ذهنی خود را کنار می‌گذارد و با قهرمانان او همچون یک فرد واقعی که برایش ملموس و آشناست، برخورد می‌کند نه مثل یک شخصیت نمایشی که مرتب حاکمیت دنیای داستان و نمایش و تخیل را یادآوری می‌کنند.

«خانه پدری» جدیدترین ساخته این فیلمساز مؤلف است که با همه حرف و حدیث‌ها و حاشیه‌هایی که در اطرافش بود به نمایش درآمد و ارتباط بی‌واسطه‌ای که مخاطب ورای این حاشیه‌ها ( اضافه کنید به اینها نمایش فیلم از میانه و پخش دوباره آن را ) با بطن فیلم پیدا کرد، نشانه‌ای است بر اینکه فیلم با قصه انسانی‌اش مخاطب را درگیر می‌کند نه چیز دیگر.

«خانه پدری» داستان خانواده‌ای ایرانی را در پنج مقطع و اپیزود روایت می‌کند که از سال 1308 آغاز می‌شود و تا 1375 ادامه دارد. هرچند تمرکز بر این خط داستانی به گونه‌ای است که در گذر این سال‌ها از لوکیشن خانه خارج نمی‌شویم، اما با رفت و آمدها و تغییراتی که در شخصیت‌ها و رفتارهایشان ایجاد می‌شود می‌توان یک گذر اجتماعی به این مقاطع داشت؛ به وضعیت و جایگاه زن در جامعه ایرانی.

هرچند به نظر می‌آید مردان یا به گفته بهتر محتشم قهرمان اصلی فیلم باشد که فیلم با شراکت او در قتل خواهرش ملوک در نوجوانی (اپیزود اول) آغاز می‌شود و نهایتاً با مرگ او (اپیزود پایانی) خاتمه می‌یابد اما این رویه ماجرا و همان وجهی است که فیلم را از نگاه یک‌وجهی و تک‌سویه نجات می‌دهد.

به گفته بهتر شاید بتوان دیدگاه جامعه مردسالار را قهرمان کنشمند فیلم در نظر گرفت که به شکل کلاسیک اتفاقات و رویدادها را سمت و سو می‌دهد و در هر اپیزود به مرگ و فاجعه‌ای می‌انجامد. اپیزود اول در سال 1308 با مرگ ملوک، اپیزود دوم در سال 1325 با مرگ مادر، اپیزود سوم در سال 1345 با خودکشی دختر محتشم، اپیزود چهارم در سال 1360 با مرگ پدر و نهایتاً اپیزود پنجم در سال 1375 با مرگ محتشم.

کافیست توجه کنیم به ترجیع‌بند پایانی هر اپیزود یا موتیفی که هر اپیزود را می‌بندد آنهم با زاویه دید کاراکتر مرد (پدر در اپیزود 1، 2 و 3 و محتشم در اپیزود 4 و 5) که از حفره‌های مشبک پنجره زیرزمین به حیاط نگاه می‌کند، به تابی که تکان می‌خورد و هر بار دختربچه‌ای سوار آن است.

کافیست توجه کنیم به اهمیتی که این زیرزمین از وجه کارکردی در فیلم دارد و جایی است که ملوک در آن دفن شده و قرار بوده راز قتل او همراه با خودش همانجا دفن شود، اما این راز در طول سال‌ها به تدریج از پرده بیرون می‌افتد هرچند همگان در مقابل آن سکوت می‌کنند، اما روزی که باید خانه پدری کوبیده شود استخوان‌ها گویای همه چیز هستند؛ هرچند تنها برای زنی از نسل امروز، هرچند با تحریف واقعیتی که پسر محتشم مدعی است پدرش در آن دخالتی نداشته، هرچند زمانیکه به نظر می‌آید قتل‌های ناموسی به تاریخ پیوسته اما ... واقعیت چیز دیگری است.
نمی‌توان منکر تلخی فیلم و تأثیرگذاری عمیق این تلخی و سلطه همه‌جانبه‌اش بر مخاطب شد همانطور که تماشای نسخه کامل «بیدار شو آرزو» دل می‌خواست، اما خوب است دقت کنیم به اینکه عیاری چگونه این تأثیر را به مخاطب خود منتقل و او را با خود همراه کرده است؟ به گفته بهتر آیا او برای تأثیرگذاری بر مخاطبش جز تکیه بر واقعیت کاری کرده کرده؟ جز این است که تلخی و گزندگی برخاسته از واقعیتِ قتلِ یک دختر نوجوان توسط پدر و برادر نوجوانش و دفن کردن او در زیرزمین است نه چیز دیگر؟

عیاری با تمرکز نکردن بر خبط و خطایی که مردان خانواده مدعی هستند ملوک انجام داده، به نوعی قضاوت را به مخاطب واگذار می‌کند تا در ذهن خود با توجه به آشنایی که به واسطه کتاب خواندن و فیلم دیدن و ... به فضای بسته سال 1308 دارد، حدس‌هایی بزند.

به علاوه اینکه نشان ندادن تصویری محض از گناهی که به نظر می‌آید ملوک کرده بی‌اهمیتی این گناه را ( هرچه باشد ) در برابر عمل قتل برجسته می‌کند و هر لحظه مخاطب را در برابر این پرسش قرار می‌دهد: چرا؟ این همان چرایی است که وقتی در اپیزودی دیگر محتشم می‌خواهد به زور دخترش را به خواستگاری بدهد که دختر نمی‌خواهد و کتکش می ‌زند و در نهایت دختر تریاک می‌خورد تا خودکشی کند، دوباره تکرار می‌شود: چرا؟

مثل شکل گرفتن این پرسش در ذهن مخاطب که از خود می‌پرسد اگر پدر و مردان خانواده فکر می‌کنند با این کار آبروداری کرده و ناموس خود را پاک کرده‌اند چرا آن را پنهان کرده و قفلی محکم به در حجره زیرزمین زده‌اند؟ اینجاست که با خوشبینی بسیار، شاید بتوان بارقه‌های تناقض را در مردانی که در گذار سنت به مدرنیسم سرگردان مانده‌اند، پیدا کرد و اندکی تعدیل شوند.

اینها پرسش‌هایی است که قرار است فیلم در ذهن مخاطبش ایجاد کند و از ورای آن او را متوجه موقعیت و جایگاه زن در جامعه سنتی ایران در گذر سال‌ها کند آن هم به مدد نگاهی واقعگرا به روابط و مناسبات درونی یک خانواده که نسل به نسل وامدار گذشتگان خود هستند حتی اگر خود را از آن مبرا بدانند.

با اشراف به تلخی که در بطن موقعیت وجود دارد و از ابتدا به فضای فیلم وارد شده و به تدریج به لایه‌های عمیق‌تر و درونی‌تر می‌رود، عیاری تلاش کرده در اوج لحظات احساسی و تأثربرانگیز طنزی خفیف و برخاسته از موقعیت را وارد کار کند تا اندکی فضا تلطیف یا تعدیل شود. انتخاب مهران رجبی برای نقش پدر هم از همین درک می‌آید تا شیرینی و سادگی که در ظاهرش وجود دارد کمی چهره خبیث‌اش را تعدیل کند. همانطور که وقتی در پیری اختلال حرف زدن پیدا کرده و با فشار دادن دکمه‌ای در گلویش با صدایی خاص حرف می‌زند، تلخی موقعیت خودکشی دختر محتشم تا حدی تعدیل می‌شود.

نمونه‌های این هوشمندی برای تعدیل فضای تلخ فیلم آن هم به شکلی باورپذیر فراوان است همانطور که ظرافت عیاری برای پرداخت جزئی‌نگرانه واقعیت رفتارهای روزمره که سبک خاص عیاری و امضای خاص او است. مثل صحنه‌ای که در مراسم ختم پدر، پسرخاله با نگرانی از باز شدن قفل در حجره زیرزمین، محتشم (مهدی هاشمی) را از ایوان به زیرزمین صدا می‌کند و محتشم که از سر سفره غذا بلند شده با قاشقی پر از برنج (که می‌خواسته به دهان بگذارد) می‌آید و در طول این سکانس که در زیرزمین رفت و آمد می‌کند و حرف می‌زند و ... این قاشق همچنان در دستش است تا اینکه بالاخره در پایان آن را به دهان می‌گذارد.

کیانوش عیاری فیلمسازی است که این توانایی را دارد که مخاطب را با نشان دادن تصویری دراماتیک از رفتارها و واقعیت‌های عادی و معمولی و روزمره زندگی که مرتب هم تکرار می‌شوند، با خود همراه کند و این سبک و سیاق و پرداخت در تلفیق با سوژه‌های مختلف تبدیل می‌شود به نشان دادن عریان و بی‌رحمانه واقعیت؛ خواه تلخی موقعیت جنگ‌زده‌ای که ماشین‌اش را در تهران شلوغ گم کرده، خواه تلخی موقعیت دختری که نیاز به قلب پیوندی دارد، خواه تلخی موقعیت قتل یک دختر توسط پدر و برادر نوجوانش به گناهی نامعلوم و دفن کردن او در زیرزمین خانه... اگر قرار است کسی یا چیزی مورد سوال یا سرزنش قرار بگیرد نه عیاری بلکه این رئالیسم و واقعیت است که باید پاسخگوی تلخی زندگی آدم‌ها باشد.

 

منبع: خبر آن لاین

7353 - احمد شاهوند

...............................................

کلاکت  اثر مرتبط:

خانه پدری - The Paternal House        >> مشاهده اطلاعات کامل

 

Header

پرونده های ویژه سی نت از دوره های برگزاری جشنواره فیلم فجر

 

::  نقل مطالب و عکس های اختصاصی سینما شبکه (سی نت) بدون ذکر منبع، نام نويسنده و نام عکاس ممنوع است  ::


صفحه اول  |   اخبار  |  فیلم ها  |   هنرمندان   |   نقد و یادداشت  |  نويسنده ها   |  ویدئو  |  پرسش و پاسخ   |  درباره ما    تماس با ما  |   جدول فروش   |   تبلیغات

 

Cinetmag.com Telegram


تقدیر از احمد شاهوند در اولین جشن رسانه های سینمایی  تقدیر شده در چهارمین جشنواره وب به عنوان بهترین سایت فیلم به انتخاب کاربران  تقدیر شده در جشنواره نشریه های اینترنتی

  كليه حقوق اين سايت براي سایت سی نت (cinetmag.com) محفوظ است.

Copyright © 2003 - 2019 Cinetmag.com All rights reserved


طراحی و اجرا: استودیو سی نت