چیزهایی هست که می دانی / ... ترین های جشنواره سی ام

مهتاب کرامتی و حمید فرخ نژاد در نمایی از فیلم "زندگی خصوصی آقا و خانم میم" - یکی از بهترین فیلم های جشنواره امسال

جشنواره سی ام، طی شانزده سالی که با جدیت تمام جشنواره فیلم فجر را پیگیری می کنم، متوسط ترین دوره ای بود که تجربه کردم. دوره ای که در آن حتی فصل ماندگاری در خاطر ثبت نشد و تعداد فیلمهای بسیار ضعیفش به تعداد انگشتان دست نرسید.

البته نقش اصغر فرهادی در بالا بردن عیار یک فیلم خیلی خوب ایرانی در ارزشگذاری فیلم های امسال بی تاثیر نبود. فرهادی بدجوری سختگیرمان کرده. طوریکه همه فیلم های امسال را ناخودآگاه با آثار او می سنجیدیم و در بهترین شکل ممکن هیچ فیلمی موفق نشد سه ستاره به معنای «خیلی خوب» بگیرد.

امسال دست و دلم به یادداشت های جشنواره ای نرفت و نگاه تیترواری هم که در خبرنامه آن لاین جشنواره به 27 فیلم داشتم باب میلم نبود. در ادامه تنها به نکته هایی بسنده کردم که جمع بندی من از جشنواره سی ام است.

فراتر از انتظار:
* تلفن همراه رئیس جمهور (با توجه به فیلم ضعیف «در امتداد شهر» و حتی «دموکراسی تو روز روشن»)
* گشت ارشاد (با توجه به فیلم ضعیف «چارچنگولی» و بازگشت سهیلی به دوران «سنگ کاغذ قیچی»)
* ضد گلوله (با توجه به پیشرفت بسیار زیاد نسبت به «بعدازظهر سگی سگی»)
* یکی می خواد باهات حرف بزنه (با توجه به پیشرفت بسیار زیاد نسبت به «قرنطینه»)
* چک (با توجه به پیشرفت نسبت به «زنان ونوسی مردان مریخی». البته همچنان بهترین فیلم راست گفتار «نقاب» است)
* ملکه (بازگشت باشه آهنگر به دوران «فرزند خاک» پس از فرودی در «بیداری رویاها» و خودنمایی اش به عنوان یک کارگردان در «ملکه»)
* زندگی خصوصی آقا و خانم میم (با توجه به شنیده ها درباره «در میان ابرها»، دومین فیلم حجازی پیشرفت محسوسی نسبت به کار اولش است)
* پنهان (با توجه به «دیگری»)
* روزهای زندگی (فیلم را ندیدم، اما طبق شنیده ها شیخ طادی نسبت به فیلم های سابقش، پیشرفت محسوسی داشته است)

پایین تر از انتظار:
* اکباتان (سقوط فیلم به فیلم کارخانی در امر کارگردانی و فیلمنامه. فیلم سومش سقوط آزاد وحشتناکی است. «ریسمان باز» از دست کارگردانش در رفته بود.)
* بوسیدن روی ماه (با اینکه اسعدیان همه سعی خود را کرده که در رده «طلاومس» باقی بماند، اما فیلم جدیدش داد می زند که تمام قوای کارگردانش به بار ننشسته است)
* یه عاشقانه ساده (دستگرمی و زنگ تفریح ساده و جمع و جور از کارگردانی که دو فیلم بسیار خوب «مکس» و «کافه ستاره» را در کارنامه دارد.)
* آمین خواهیم گفت (حالا می توان به راحتی گفت که «سیزده پنجاه و نه» فیلم متوسطی است)
* پل چوبی (فیلم متفاوت و مهجور «چه کسی امیر را کشت؟» همچنان بهترین فیلم کرم پور است)
* نارنجی پوش (وقتی مهرجویی در هشتمین دهه زندگی شوخ و شنگ شود و «سینما» را به مسخره بگیرد حاصلش می شود «آسمان محبوب» و «نارنجی پوش». تصور کردن کارگردان هامون، بانو، سارا، پری، لیلا، مهمان مامان و حتی میکس و سنتوری در حتی یکی از نماهای «نارنجی پوش» بسیار سخت است)
* بیداری (فیلم را ندیدم اما طبق شنیده ها، موتمن از شب های روشن به کمدی ناخواسته ای رسیده که «پوپک و مش ماشاءاالله» در کنارش شاهکار است)
* در انتظار معجزه (فیلم را ندیدم اما ظاهرا صدرعاملی برای ادای دین به اصغر فرهادی به تصویر کردن همان طرح یک خطی بسنده کرده و فیلمش پر از آب شده است. رسیدن به جایگاه «من ترانه پانزده سال دارم» خیلی دور از انتظار شده است)

همانی بودند که باید می بودند:
* بی خود و بی جهت (همانی است که از کاهانی توقع می رفت. یکدست و پر از جزئیات.)
* یک روز دیگر (با اینکه فیلم یه ده سالی دیر ساخته شده، اما آنقدر درست و استاندارد کارگردانی شده که جای هیچ حرفی باقی نگذاشته است.)
* پذیرایی ساده (در ادامه فضای شوخ و شنگ «کارگران مشغول کارن». ظاهرا حقیقی با این فضا راحت تر است)
* بی خداحافظی (همین که احمد امینی در این فیلم کارگردانی اش را به رخ می کشد کافی است تا پس از نه سال، در حد و اندازه های «این زن حرف نمی زند» نشان دهد.)
* خرس (فیلم را ندیدم اما گویا در فضای سه گانه برف و جنگل کارگردانش است. بی کم و کاست)

فیلم اولی هایی که امیدوارمان کردند:
* میگرن: مانلی شجاعی فرد نشان داد که مدیوم سینما را خیلی خوب می شناسد و کارگردان بسیار قابلی است.
* برف روی کاج ها: با اینکه معادی در انتخاب شخصیت ها و فضاها بشدت تحت تاثیر فرهادی است، اما فیلمش روی پا می ایستد. با اینکه در شخصیت پردازی بشدت لنگ می زند)
* بغض: اصلا توقع چنین فیلم خوش ساختی را از درمیشیان نداشتم. مشخص است که روی تک تک نماها کار شده و ایده عدم نمایش شخصیت های فرعی بسیار عالی است.

فیلم اولی هایی که انتظارمان را برآورده نکردند:
* خوابم می آد: عطاران در یک سوم ابتدایی فیلم موفق می شود طنز نو و جذابی را ارائه کند که اگر به همین شکل ادامه می یافت، یکی از بهترین کمدی های تاریخ سینمای ایران شکل گرفته بود. اما وقتی بحث آدم ربایی به میان می آید، فیلم لحن دیگری به خود گرفته و از دست می رود. حتی آن پایان بندی و سقوط اتومبیل و ... به کمک کارگردان نمی آیند.
* دزدان خیابان جردن: فیلم را ندیدم. اما به گواه اکثر دوستانی که فیلم را دیده اند، از کارگردانی که سواد سینمایی دارد و نقد فیلم می نویسد چنین کمدی دست چندم و به قول قدیمی ها مبتذل بعید بود.

بهترین افتتاحیه:
* یکی می خواد باهات حرف بزنه: فیلم در اولین سکانس خود موفق می شود تماشاگر را با خود همراه کند و ده دقیقه معرکه جشنواره سی ام را رقم بزند.
* چک: از معدود فیلم های جشنواره که در همان دقایق اولیه موفق می شوند به بهترین شکل ممکن داستان خود را آغاز کنند. «چک» خیلی زود راه می افتد و موفق می شود تا انتها ریتم سرخوشانه خود را حفظ کند.

بهترین پایان بندی:
* تلفن همراه رئیس جمهور: با اینکه یک سوم نهایی فیلم به دلیل در اختیار نداشتن زمان کافی، سرهم بندی شده است اما ایده دیوانه شدن قربانعلی و توهم رئیس جمهور بودن وی، بهترین پایانی بود که می شد برای فیلم ترسیم کرد.
* میگرن: داستان هنگامه قاضیانی و اینکه در انتها از پیله ای که دور خود تنیده بیرون می آید و متوجه به بلوغ رسیدن دخترش و عشقی که شاید جایش در زندگی خالی بود می شود و ریشه های قالی که دیگر شاهد وسواس او نیستند، به بهترین شکل بسته می شود.
* بی خداحافظی: وقتی رضا صادقی زیر باران مادرش را ملاقات می کند، فیلم به بهترین شکل به پایان می رسد.
* بی خود و بی جهت: وقتی مادری با اقتدار خبر از برگزار نشدن مراسم و عدم دعوت مهمانان می دهد، فیلم کاهانی خلاف جهت یک سوم پایانی اش به پایان می رسد.
* یک روز دیگر: فتحی موفق می شود با درایت، فیلمنامه درست و درمونش را بدون اینکه تماشاگر بتواند پایانش را حدس بزند، جمع کند. آن هم وقتی سرنوشت همه آدمهایی را که تماشاگر مدت کوتاهی با آنها همسفر شده، در انتها به نمایش درمی آید، جمع شدن درست و حسابی فیلم بیشتر به چشم می آید.
* بغض: یک سوم پایانی تماشاگر حق را به بابک حمیدیان می دهد و به این باور می رسد که باران کوثری سر او کلاه گذاشته است. اما آمدن فاز دوم فلاش بگ و وقتی با باران کوثری همراه می شویم، تمام حدسهای تماشاگر از بین می رود.

بدترین پایان بندی:
* گشت ارشاد: در بدترین شکل ممکن، فیلم می بایست پس از مرگ هر سه نفر در نمایشگاه اتومبیل و جایی که سه قهرمان ما پس از مرگ چشم باز می کنند، تمام می شد. اما سهیلی به این پایان قانع نمی شود و در ادامه تصاویری به خوردمان می دهد که با هیچ متر و معیاری به فیلم نمی چسبند.

پایان بندی هایی که نمی شد از ابتدا آن ها را حدس زد:
* بوسیدن روی ماه: کسی یک دقیقه قبل از مرگ شیرین یزدانبخش حتی نمی توانست چنین حدسی بزند. با اینکه این پایان وصله ناجوری به فیلم باشد.
* چک: راست گفتار بدجوری در انتها وقتی آدمها به بانک می روند تا چک را وصول کنند، بدجوری حالشان را و بالطبع حال تماشاگر را می گیرد.
* بغض: کسی فکرش را نمی کرد که باران کوثری سر حمیدیان کلاه نگذاشته باشد.
* بی خود و بی جهت: همه رشته های تماشاگر و شخصیت ها را مادر نگار جواهریان در بازگشت دوباره اش به راحتی آب خوردن پنبه می کند.

فصل های منتخب:
- وقتی افشین هاشمی سراسیمه و با استرس دختری را به خانه می آورد (میگرن)
- کل فصل شبانه و دونفره ترانه علیدوستی و صابر ابر در اتومبیل (پذیرایی ساده)
- فصل کندن قبر توسط کاوه برای نوزاد فوت کرده (پذیرایی ساده)
- فصل دوئل نهایی (یه عاشقانه ساده)
- ده دقیقه ابتدایی (یکی می خواد باهات حرف بزنه)
- فصلی که میلاد کی مرام برج مخفی دیده بانی را کشف می کند (ملکه)
- فصلی که مهناز افشار جلوی آینه میز توالت نشسته و صابر ابر به وی پیشنهادی می دهد (برف روی کاج ها)
- فصلی که پانته آ بهرام زیر خاور دراز می کشد تا ماشین از رویش رد شود (بی خود و بی جهت)

لحظه های منتخب:
- موزیک اس ام اس گوشی حاجی (گشت ارشاد)
- انتهای فیلم. وقتی ریشه های قالی دیگر مرتب نمی شوند (میگرن)
- لحظه های که زن بابک حمیدیان، لنگه کتانی هایی را که شوهرش برایش خریده پای فتانه ملک محمدی می بیند (پنهان)
- تمام لحظه هایی را که کارگردان آگاهانه چهره شخصیت های فرعی را نشان نمی دهد (بغض)

...................................................
منبع: هفته نامه سی نت - شماره ششم >> دانلود

لينك  - شما هم بنويسيد (1) - 1/12/1390

 معجون سی سالگی / 27 نگاه به 27 فیلم جشنواره سی ام + 3 نکته

باران کوثری و بابک حمیدیان در نمایی از فیلم "بغض" ساخته رضا درمیشیان

سلام بر فرشتگان:
جلوه هایی که در سینمای ایران خیلی ویژه بود. در فیلمی که برای کودکان زیادی سنگین است.

تلفن همراه رئیس جمهور:
بهترین فیلم عطشانی با یک مهدی هاشمی متفاوت و تحسین برانگیز و یک سوم پایانی سرهم بندی شده.

یک سطر واقعیت:
یک زوج روزنامه نگار ساده و احمق در یک فیلم کاملا جدی. یک شبنم مقدمی صوتی تحسین برانگیز.

گشت ارشاد:
یک شروع خوب، یک میانه فانتزی و یک پایان نامربوط. باز هم یک فرخ نژاد معرکه جایزه نگیر. طرفداران دوآتیشه کیمیایی با این فیلم حسابی سر حال آمدند.

میگرن:
فراتر از کار اول یک فیلمساز زن. یک گوهر خیراندیش کولاک، پانته آ بهرام دوست داشتنی و یک افشین هاشمی خوب. و رضا کیانیانی که انگار از دل فیلم «صداها» به این فیلم پرتاب شده است.

گیرنده:
سعید راد و یک فیلم دهه شصتی در اولین سال دهه نود.

من و زیبا:
اسب رنگ شده و حکایت لهجه پرستویی و شهاب حسینی ...

بی خداحافظی:
احمد امینی کارگردان خوبی است. رضا صادقی هم بازیگر خوبی است. همانطور که فروتن و افشین هاشمی خوب هستند. کلا همه خوبند. مشکلی اگر هست، مثل سکوت رضا صادقی در فیلم، جای دیگری است.

ضد گلوله:
وقتی لیلی با من نباشد، نیازی به تحول نیست. یک فیلم شاد و سرحال و روپا با شوخی های تر و تازه.

پذیرایی ساده:
دو عدد آدم مشنگ، تعدادی بسته های پنج میلیونی با اجرایی به یادماندنی از ترانه علیدوستی و یک پایان بندی فکر نشده در فیلمنامه ای کاملا فکر شده.

زندگی خصوصی:
فرهاد اصلانی و هانیه توسلی در قالب محمود بصیرت و سیما ریاحی. یک کپی تر و تمیز از یک نسخه وطنی تر و تمیز.

بوسیدن روی ماه:
وقتی تلاش اسعدیان برای ماندن در اوجی چون «طلا و مس» در حد یک ایده معرکه باقی بمانده، مرگ شخصیت اصلی از داستان بیرون می زند.

اکباتان:
زرشکی ترین فیلم تاریخ سینمای ایران. خیلی دردناک است که فیلمساز!! از اجرای یک میزانسن ساده هم عاجز است. بگذریم که بازیها در حد فاجعه است. در طول تماشای فیلم نگران تن نحیف جلال مقدم بودم که از لرزش بی اندازه در گور چه بلایی سرش می آید.

یه عاشقانه ساده:
فرار فیلمساز از جامعه پر از خیانت و تلخ و سیاه، عاشقانه ای شده که برای کارگردانش در حد یک دستگرمی مانده است.

یکی می خواد باهات حرف بزنه:
یک ده دقیقه ابتدایی طوفانی و کولاک. یک آناهیتا نعمتی و یکتا ناصر معرکه. چرخش داستان از ماجرای علاقه محمدرضا پگاه به آناهیتا نعمتی پس از تصادف به ماجرای گرفتن رضایت از پدر (شهاب حسینی)، لحن فیلم را تغییر می دهد. هرچند که منوچهر هادی موفق می شود یکدستی لحن دوم را تا پایان حفظ کند.

آمین خواهیم گفت:
سالور آنقدر مجذوب شخصیت های درب و داغانش شده که در نیمه دوم یادش می افتد باید داستان تعریف کند. فیلم، زمانی شروع می شود که باید تمام شود. ماجرای آن دخترک پسرنما هم که ... بگذریم.

چک:
یک فیلم جمع و جور و سرگرم کننده و بی ادعا.

پنهان:
شخصیت اصلی فیلم آنقدر دغدغه دارد که از یک فیلم سینمایی بیرون می زند. آن نریشن پایانی فیلم هم فصل تصادف را به کل به باد داده است. کاش فیلم روی صورت دختر در ماشین پدرش به پایان می رسید.

ملکه:
یک کارگردانی تحسین برانگیز و یک فیلمبرداری بالاتر از استاندارد سینمای ایران. اگر باشه آهنگر بی خیال فضا و شخصیت سوررئال – مصطفی زمانی – می شد و خیلی زودتر داستانش را شروع می کرد الان با بهترین فیلم جنگی تاریخ سینمای ایران مواجه بودیم.

زندگی خصوصی آقا و خانم میم
یک روایت موجز، تاثیرگذار و با جزئیات، یک فضای بی نهایت پرداخت شده با پایان بندی معرکه، به جا و درست و دقیق. یک ابراهیم حاتمی کیای خوش آتیه و بازی های بسیار خوب حمید فرخ نژاد و مهتاب کرامتی.

قلاده های طلا:
خوش ساخت ترین فیلم ابوالقاسم طالبی با بازی درخشان علیرام نورایی.

برف روی کاج ها:
«خیانت» درنیامده از رابطه بی پایه و اساس مهناز افشار و حسین پاکدل. حضور حسن معجونی، ویشکا آسایش، زانیار خسروی و حسین پاکدل از یک طرف و مهناز افشار و صابر ابر از طرفی دیگر: یک انتخاب بازیگر بد. به اینها اضافه کنید بازی بد حسین پاکدل در بازگشتش به خانه و شخصیت پرداخت نشده او. دوربین روی دست بی کارکرد محمود کلاری و در انتها یک مهناز افشار تحسین برانگیز. همه اینها برای فیلمی که بار اصلی فضاسازی فیلمش بر دوش موسیقی است، امتیاز محسوب نمی شود. همین که معادی توانسته لحظات تنهایی شخصیت اصلی اش را درآورد، کافی است. در فیلم های بعدی، نقصها رفع می شود.

خوابم می آد:
یک فیلم دو تکه به لحاظ لحن. عطاران در یک سوم اول تماشاگر را با خود همراه می کند اما در ادامه ماجرا بدجوری او را سر کار می گذارد. اکبر عبدی نگین درخشان این فیلم است.

نارنجی پوش:
دغدغه پاکیزگی با بازی اغراق شده حامد بهداد و حتی لیلا حاتمی می شود ادامه سرخوشی های مهرجویی از دختردایی گمشده تا طهران تهران که «سینما» کمتر در آن نقش دارد.

بی خود و بی جهت:
یکدست ترین فیلم کاهانی به لحاظ روایت و بازیها. با تاکید بر جزئیاتی که در کنار هم یک فیلم سینمایی را نمی سازد. فیلم آخر کاهانی تنها به یک دست گرمی می ماند که زیادی جدی گرفته شده است.

بغض:
سینمایی ترین فیلم جشنواره که پس از فیلم های «میگرن» و «پنهان» سومین فیلمی است که به ناحق از بخش مسابقه سینمای ایران کنار گذاشته شده است. تصاویر معرکه تورج اصلانی با دوربین روی دست به جا، فیلمنامه ای درست و درمون با فلاش بگهای به موقع و فضایی که آگاهانه با عدم نمایش چهره آدم های فرعی داستان، تنهایی آدم های اصلی را دوچندان می کند.

یک روز دیگر:
یک فیلم استاندارد با فیلمنامه ای قرص و محکم و بغایت مهندسی شده که نمونه اش را شاید تنها در فیلم «سفره ایرانی» کیانوش عیاری دیده ایم (در آنجا هم یک اسکناس هزار تومنی دست به دست سراسر ایران را می گردد و در آخر به حاجی فیروز می رسد) و با توجه به اینکه تله فیلم «یک روز معمولی» را که حسن فتحی 9 سال پیش یا همین داستان ساخته بود، ندیدم)، حسن فتحی یک فیلم جهانی ساخته که متاسفانه مهجور ماند.

***

3 نکته ویژه جشنواره سی ام:
1) خانم جوانی هنگام نمایش فیلم بغض در حالیکه سالن نمایش جای سوزان انداختن نیست، در حالیکه روی صندلی ردیف اول نشسته، لپ تاپش را روشن کرده و با خونسردی تمام مشغول طراحی یک سازه با نرم افزار اتوکد است!!! «شعور» هم خوب چیزی است ...

2) اواسط نمایش فیلم خودزنی که سالن باز هم جای سوزن انداختن نبود و بنده هم روی پله راهروی کناری نشسته بودم، ناگهان در سالن باز می شود و جمعیت بسیار زیادی که هیچ شباهتی نه به خبرنگار و نویسنده و منتقد و نه به هنرمند دارند، وارد سالن می شوند. سالن نمایش در حال انفجار است که قلاده های طلا به نمایش درمی آید!!!

3) با اینکه موفق به دیدن فیلم های روزهای زندگی، پله آخر و خرس نشدم، اما داوری ها هم امسال چندان چنگی به دل نزد. از نامزد نشدن مهدی هاشمی برای دو بازی خوبش در فیلم های تلفن همراه رئیس جمهور و ضد گلوله تا کاندیدا نشدن مهناز افشار برای بازی بیادماندنی اش در برف روی کاج ها تا عدم حضور کارن همایونفر برای موسیقی های یکی از یکی بهترش در فیلم های امسال در جمع کاندیداها و ... همه همچنان از انتخاب های سلیقه ای داوران حکایت می کند.

...............................................
منبع: خبرنامه آن لاین جشنواره سی ام فیلم فجر >> دانلود

لينك  - شما هم بنويسيد - 24/11/1390